KNMP, de vereniging voor apothekers en apotheken, is extreem succesvol in het genereren van inkomsten op basis van data. De vereniging verzamelt zelf data én werkt met data die de leden aanleveren, onder meer in diverse benchmarks voor apotheken. Eric Janson, directeur van KNMP, licht een tipje van de sluier.
KNMP is de beroeps- én branchevereniging van de Nederlandse apotheken en apothekers. Hoewel het in de zorg vrij veel voorkomt dat beroepsbeoefenaren tegelijkertijd een onderneming runnen, zijn die niet vaak zo expliciet binnen een vereniging georganiseerd als bij KNMP die bovendien een hoge aansluitingsgraad kent. De apothekers zijn lid. De apotheken zijn buitengewoon lid en georganiseerd in een eigen sectie die wel inbreng maar geen stemrecht heeft binnen de vereniging. Zij krijgen de nodige ondersteuning in de vorm van diensten en producten voor een goede beroepsuitoefening, optimalisering van de zorgprocessen en een succesvolle bedrijfsvoering.
De kern van het succes is dat KNMP veel kennis heeft die essentieel is voor de leden maar ook heel interessant voor derden. Wij hebben een kennisbank met informatie over alle geneesmiddelen, die wetenschappelijk gevalideerd is. Wij hebben de G-standaard ontwikkeld, een digitale tool die alle producten bevat die door de apotheek worden afgeleverd en oorspronkelijk was bedoeld voor apothekers (assistenten) maar inmiddels ook door voorschrijvers, groothandels, fabrikanten, zorgverzekeraars en de overheid wordt gebruikt. En dan hebben we onze benchmark, die wordt beheerd door de stichting Farmaceutische Kengetallen. Bijna alle leden nemen vrijwillig deel en ze maken er ook veel gebruik van, omdat ze kunnen zien hoe zij individueel scoren ten opzichte van het geheel of de regio of soms zelfs hun directe omgeving. Zo kunnen zij hun zorgprocessen of bedrijfsprocessen verbeteren. Ook hier zit in potentie heel veel informatie in die interessant is voor derden.
Je moet zelf flink investeren in je data. Behalve dat je kennis interessant moet zijn voor derden, moet je ook zorgen dat je data van hoge kwaliteit zijn en de data moeten volledig en actueel zijn. Bijna alle leden van KNMP doen mee aan de benchmark. Dat krijg je niet van de ene op de andere dag voor elkaar en je moet ook vooruit blijven kijken en zelf blijven ontwikkelen en bouwen.
Leden zijn gemotiveerd om mee te doen omdat ze zelf antwoorden vinden in de data van de vereniging. De deelname aan de kwaliteitsbenchmark is ook hoog omdat de leden er ook verantwoordingsinformatie, zoals die voor iedere zorgprofessional en -instelling noodzakelijk is, uit kunnen halen. De inkomsten die KNMP op deze manier genereert zijn aantrekkelijk voor de leden, het drukt de contributietarieven, maar het primaire doel is om leden te ondersteunen en zij bepalen uiteindelijk of we dat op deze manier kunnen helpen bekostigen.
Het blijft enorm belangrijk om de data te beschermen en te voorkomen dat derden ze kunnen herleiden tot individuele leden – laat staan hun patiënten. Het is onze missie om de beroeps- en branchebelangen te behartigen dus niet alle vragen worden beantwoord. We hebben een Raad van Datatoezicht die daarop let: Wat is het risico? Is dat collectief of individueel? Ook dat wordt geaccepteerd in de markt. We geven vaak wel het antwoord op een vraag maar niet de onderliggende data.
Het gaat er uiteindelijk niet om dat je zoveel mogelijk verdient met je data, het gaat erom dat het je helpt om je primaire doelen te behalen en dat is beter presteren voor leden. Externe inkomsten helpen om nieuwe dingen te ontwikkelen. We maken het bewust niet gratis voor leden maar hanteren een ledenkorting op standaardproducten en -diensten en we blijven echt goed kijken naar ons extern verdienvermogen en hoe we dat kunnen blijven ontwikkelen en aanpassen, maar voorop staat de dienstverlening aan leden.
Wil je weten hoe je een vrijwillige benchmark uitbouwt tot een waardevolle datapropositie? Kom dan op 2 oktober naar het Verenigingscongres. Eric Janson deelt hoe zij dit hebben aangepakt, welke keuzes het verschil maakten en welke uitdagingen zij onderweg overwonnen. Klik hier om jouw ticket te bestellen.