Ton Heerts wist samen met Lodewijk Ascher de FNV uit een langdurige en gruwelijke impasse te loodsen. Natuurlijk kan hij niet alles delen, maar wat hij wél kan delen, is minstens zo interessant: inzichten over hoe je kunt voorkomen dat je vereniging ten onder gaat aan een interne machtsstrijd.
In juni 2025 benoemt de Ondernemingskamer Ton Heerts – burgemeester van Apeldoorn – en Lodewijk Asscher als tijdelijke toezichthouders in de Raad van Toezicht van de FNV. Zij krijgen de opdracht om bij te dragen aan het herstellen van de rust binnen de FNV, de vorming van een nieuw bestuur mogelijk te maken en voorstellen te doen voor verbetering van de governance.
Eerder (vanaf 2013) was Heerts zelf voorzitter van FNV. Hij zorgde ervoor dat alle bonden in 2015 opgingen in een centrale organisatie met een ledenparlement. Dat leidde overigens ook meerdere keren tot interne spanningen. De verwachting bij zijn benoeming tot toezichthouder is dat er intussen genoeg afstand is ontstaan en vertrouwen gebleven in hem als persoon om deze rol tot een succes te brengen.
Het hervormingsplan van Heerts en Asscher bestaat onder meer uit het vervangen van het Ledenparlement (gekozen door individuele leden) door een Bondsraad (gekozen door vertegenwoordigers). Het totale aantal leden van de Bondsraad blijft 104 en zij vertegenwoordigen 22 sectoren en 10 aangesloten bonden. De Bondsraad beslist over de strategie en voorstellen van het bestuur. Daarnaast komt er elke vier jaar een Ledencongres, dat besluit over het beleid op de lange termijn.
Het plan krijgt vrij veel steun uit verschillende delen van de FNV, maar het Ledenparlement weigert instemming en wil aanpassingen. Uiteindelijk grijpt de Ondernemingskamer december 2025 in – op verzoek van Heerts en Asscher – en doorbreekt de impasse om de weg vrij te maken voor de nieuwe structuur. De rechter spreekt over een ‘pokkenbende’. Het Ledenparlement blijft tegen, ook tegen het ingrijpen van de Ondernemingskamer: wij zijn een vereniging, geen onderneming. De toekomstige Bondsraad kan uiteindelijke ook weer beslissen om de zaken terug te draaien, volgens de rechter, dus het Ledenparlement trekt aan het kortste eind.
De blokkade Ledenparlement is nu opgeheven, maar zijn daardoor de problemen echt opgelost? Die kwamen op straat door een hevige en vuile strijd om het voorzitterschap. Keer op keer haalde de FNV het nieuws omdat het niet lukte om intern bij elkaar te komen. In een verenigingscultuur waarin conflict een belangrijk instrument is, is dat misschien ook extra lastig. Hans Spekman, de huidige nieuwe voorzitter, probeert overduidelijk de strijd weer naar buiten te verplaatsen. Kan een nieuwe structuur de onderlinge samenwerking herstellen of is daar meer voor nodig?
Per 1 mei is het nieuwe bestuur gestart onder leiding van Hans Spekman en Nine Kooiman. Er is gewerkt aan vernieuwing van de governance, zodat de FNV bestuurlijk sterker en duidelijker verder kan. Verder hebben zij een voordracht gedaan voor vijf nieuwe leden van de Raad van Toezicht.
Tijdens het Verenigingscongres deelt Ton Heerts meer over hoe zij hebben gewerkt aan de ledendemocratie binnen de vereniging. Hoe houd je deze overeind bij onrust en verdeeldheid? Wat waren de successen en wat de uitdagingen in dit proces? Wil je hier meer over weten? Bestel dan snel je ticket via deze link.
Fotocredits: Rob Voss